Ưu tiên bản thân

 Ưu tiên bản thân là một phần trong hành trình chữa lành nhưng thường bị bỏ quên. Ưu tiên bản thân không phải là ích kỷ. Sự khác nhau giữa ích kỷ và việc ưu tiên bản thân là: bản chất của ích kỷ là nỗi sợ, là suy tính rằng mình sẽ thiệt thòi, thua kém, mất mát. Ưu tiên bản thân không phải sự sợ hãi mà là tình yêu và sự tôn trọng dành cho bản thân.

Ưu tiên bản thân là gì? Đó là luôn đặt cảm xúc, sức khỏe, mong muốn, nguyện vọng bản thân trước những những ràng buộc của người khác và chính bản thân. Khi bạn đã kiệt sức, đừng ép bản thân chiều lòng người khác, đừng bắt mình phải vượt qua giới hạn chịu đựng bản thân. Đó là việc nhận ra bản thân có giá trị rõ ràng, bản thân cần được tôn trọng, được yêu thương. Là dám lên tiếng cho mình, là từ chối, là nói "không" với người khác, là bắt đầu tạo dựng những ranh giới lành mạnh. Bạn không cần hằn học, cay đắng, bực bội, chỉ nhẹ nhàng và chắc chắn "Tôi không muốn, tôi không làm". Bạn không cần xin lỗi, không cần thấy áy náy, không cần trình bày giải thích lý do tại sao bạn từ chối ai đó. Bạn cần là người quan trọng nhất, là ưu tiên đầu tiên trong cuộc sống của chính bạn.  Tại sao bạn còn chưa làm được điều đó cho bản thân? Bạn cần nhận ra bản thân quý giá, đáng trân trọng, đáng được tôn trọng.

Nhiều người lo lắng, sợ hãi khi "ưu tiên chính mình", khi từ chối sẽ "bị ghét", sẽ "không được yêu thương" nữa. Sự thật ư: ngược lại đấy. Khi bạn đặt bản thân ở vị trí ưu tiên, khi bạn yêu thương và trân trọng chính mình, người khác sẽ nhận ra cách bạn xứng đáng được đối xử. Bạn cũng sẽ dần tạo dựng nên ranh giới lành mạnh thay vì trừng phạt "lạnh lùng", thay vì can thiệp sâu vào cuộc sống người khác.  Các mối quan hệ lành mạnh hơn, cởi mở hơn, không còn cảm giác bức xúc, hậm hực làm việc trong tâm thế không tự nguyện, không còn cảm giác thiệt thòi, so sánh thiệt hơn. Khi bạn vui vẻ hơn, mọi người cũng vui cùng bạn. Khi bạn trân trọng nhu cầu bản thân, mọi người cũng trân trọng bạn. Đương nhiên, sẽ có những người sẽ rời bỏ bạn: vì họ biết bạn không còn dễ lợi dụng nữa, không dễ sai bảo, dễ điều khiển nữa. Và nếu bạn không có những người như vậy trong đời, có gì nuối tiếc?

Ưu tiên bản thân vì bạn xứng đáng được trân trọng, xứng đáng được yêu thương chân thành hết lòng, xứng đáng được hạnh phúc. Hãy đặt hạnh phúc bản thân lên trên nỗi sợ. Vì như mọi nỗi sợ khác, nỗi sợ bị bỏ rơi là ảo ảnh. Nếu bạn không bỏ rơi bản thân, nếu bạn luôn là người tin tưởng và yêu thương mình, vậy ai có thể bỏ rơi bạn? Ngừng phản bội bản thân, ngừng bỏ rơi những nỗi niềm, bỏ rơi những nhu cầu chính đáng bản thân, ngừng hạ thấp giá trị bản thân. Bạn xứng đáng hơn vậy mà, phải không?

Chúng ta có cần không yêu để không đau?

 Bạn không cần đóng cửa trái tim để chữa lành. Bạn không cần đi một mình trong hành trình chữa lành. Một số người nghĩ "chữa lành" là không yêu đương, là "tôi cần hết đau mới yêu". Ừm, không đâu. Chúng ta không cần hết đau mới yêu, không cần "lành lặn hoàn hảo mới yêu". 

Tình yêu là cách đơn giản nhất để mở ra các nỗi niềm. Khi ta trong mối quan hệ, ta sẽ thấy những nỗi sợ, những nỗi đau bao lâu trồi lên, thấy những suy nghĩ, những vòng lặp của bản thân. Đương nhiên khi ở một mình ta có thể yên bình, có thể an toàn, có thể không bị ai làm tổn thương, bị ai bỏ rơi được. Nhưng khi một mình, cũng giống như con cá mập trong cái cốc, ta không thể phát triển, không thể nhận ra bản thân còn những tổn thương, còn những nỗi sợ nào bản thân chưa giải quyết. Thật ra bạn còn chần chừ, còn không dám bước vào mối quan hệ vì một lần nữa bạn sợ tổn thương. Một lần nữa là nỗi sợ.

Dĩ nhiên tôi không khuyến khích các bạn chạy đi tìm tình yêu để chữa lành. Bạn chỉ sẵn sàng khi bạn đủ sẵn sàng thôi. Tôi muốn nhắn nhủ những ai thấy "sợ" yêu, cho rằng một mình là đủ, những ai đang đứng trước ngưỡng cửa tình yêu còn sợ hãi. Chúng ta học được nhiều nhất về bản thân khi yêu: về những tiềm năng, về sự quyến rũ, đáng yêu của mình, suy nghĩ về ta là ai, ta muốn gì, về những sợ hãi, về những tổn thương, nỗi đau, những mặc cảm bản thân. Bạn không cần một mình nữa. Bạn cần là người yêu bản thân, nhưng không phải duy nhất. Ta cần tình yêu thương từ xung quanh, từ người yêu, từ vợ chồng, con cái, từ bạn bè... Chúng ta luôn cần được kết nối. Bạn không cần một mình chữa lành, bạn có thể dựa dẫm một chút vào những người thân yêu. Tình yêu có thể chữa lành tất cả, nhưng quan trọng nhất là bạn luôn có tình yêu cho chính mình.

Nếu bạn đã ở hành trình chữa lành này, tôi tin bạn có đủ khả năng nhận ra và chữa những tổn thương, đủ khả năng nhận ra và phá vòng lặp của bản thân, đủ ý thức về yêu thương bản thân, về giá trị và sự xứng đáng của chính mình. Đôi khi, những vấn đề hay nỗi đau quay lại chỉ để check lại bạn, để bạn làm việc nốt, để nhổ hết những mảng cỏ dại trong mảnh vườn tâm trí bạn. Hãy nhớ, bạn không chạy đua với ai, bạn cũng không nợ nần ai, kể cả mối quan hệ có là sai lầm, nó sẽ dạy bạn bài học để bạn đến những mối quan hệ tốt hơn, phù hợp hơn, biết cách yêu thương thật sự đối phương và chính mình.

Và sự thật, các mối quan hệ tan vỡ sẽ dẫn bạn đến mối quan hệ xứng đáng, giúp bạn trở thành người người tốt đẹp nhất, lành mạnh nhất để xứng đáng với đối phương tuyệt vời của bạn. Hãy tin rằng "Điều tốt đẹp nhất đang đến".

 

Tại sao tình yêu tuổi trẻ thường vỡ tan?

 Tại sao tình yêu tuổi trẻ thường vỡ tan? Vì khi đó ta còn mặc cảm, chưa biết cách giao tiếp với nhau, để cái tôi bản thân quá lớn, chỉ muốn đúng sai, muốn tổn thương đối phương và chính mình, thay vì muốn được yêu, thiếu kiên nhẫn, thấu hiểu, tôn trọng và tình thương cho nhau.

Khi nghe bài "Nàng thơ" của Hoàng Dũng, tôi nhìn thấy những nuối tiếc về tình cảm trong trẻo, tươi đẹp, mộng mơ, con trẻ của thanh xuân. Có lẽ nào vì ta nghĩ không bao giờ ta có thể có lại được mộng mơ ngày ấy? Có lẽ nào vì mộng mơ mà tình yêu tan vỡ?

Qua câu chuyện "Nàng thơ" nhiều người có thể nhìn thấy bản thân mình trong mối tình đầu còn dang dở. "Tại sao yêu nhau đến vậy, tại sao tình yêu đẹp là vậy mà không thể bên nhau?". Mộng mơ cũng không có gì sai, cũng không phải là không thể có khi ta trưởng thành. Khi trẻ, ta mải mơ mộng, mải mê chạy theo "nàng thơ", chạy theo "chàng lãng tử", chạy theo những ảo ảnh, những ý tưởng trong đầu về đối phương, về tình yêu mà quên mất yêu thương, chấp nhận, tha thứ và nhìn nhận đối phương không phải là "nàng thơ", "chàng nhạc sĩ", không phải là những mộng mơ gửi gắm mà là một con người với những khuyết điểm, với những tổn thương, với nỗi sợ, với các góc cạnh và đường cong cũng như thể hiện bản thân mình là một con người có những nhạy cảm, có nỗi sợ, có tổn thương thay vì cố là "nàng thơ" "hoàn hảo". Kỳ thực khi ta trưởng thành, ta vẫn luôn có thể mộng mơ, con trẻ, vẫn có thể ngây thơ, trong trẻo, vẫn luôn có thể là nàng thơ, có thể là anh chàng nghệ sĩ nhưng ta luôn là chính mình trong mối quan hệ cũng như xem đối phương là chính đối phương là đối phương, không lý tưởng hóa, không chạy theo những ảo ảnh về đối phương, về tình yêu, về mối quan hệ và chính mình. Thay vì lý tưởng hóa tình yêu, ta lựa chọn: lựa chọn yêu thương, lựa chọn tha thứ, lựa chọn thấu hiểu và chấp nhận, lựa chọn đặt mối quan hệ lên trên nỗi sợ, lên trên cái tôi bản thân.

Trong bộ phim "The wisdom of trauma", vợ của bác sĩ Gabor Máte nói: "Khi chúng tôi cùng chữa lành tổn thương, càng già đi thì chúng tôi càng lại trẻ hơn trong tâm hồn, tình yêu càng đẹp hơn". Đúng vậy, đó là sức mạnh của chữa lành. Chúng ta chữa lành, cùng trưởng thành không phải là già nua trong tâm hồn mà ngược lại có thể sống với tâm hồn con trẻ không chút gợn đục. Đi đến con đường này, tôi nhận ra tôi vẫn luôn trong trẻo, vẫn luôn đáng yêu, vẫn luôn có thể là cô bé 17 tuổi ngày nào, mộng mơ, vị tha và tràn ngập ánh sáng, rằng tình yêu thực sự như tôi mong muốn không chỉ có thể mà là chắc chắn.

Để không tổn thương bởi người khác

Không, bạn không cần dựng bức tường thành nào, không cần đóng lối yêu thương gì hết. Để hiểu và giải thoát khỏi cảm giác tổn thương, cảm giác thấy bị xúc phạm, bị động chạm tự ái, bạn cần xem lại.

Thứ nhất, tại sao bạn thấy như vậy? Tại sao điều đó làm bạn tổn thương, làm bạn khó chịu, làm bạn thấy tự ái? Bạn suy nghĩ gì khi bạn bạn tức tưởi nghĩ về sự kiện đã qua? "Tên đó cố tình làm vậy vì nó ghét mình". À, hẳn rồi, nhưng gì nữa? Điều đó khiến bạn nghĩ gì về bản thân?

Khi ai đó phản bội bạn : "Tôi không thể hạnh phúc", " Vì tôi không xứng đáng"... Khi ai đó bỏ rơi, từ chối bạn: " Tại tôi không đủ xinh đẹp, không đủ tài giỏi, không đủ giàu có...". Khi bạn gặp thất bại: "Tôi vô dụng, tôi bất tài", "Tôi là kẻ thua cuộc"...

Sự kiện xảy ra không làm bạn tổn thương, mà là ý nghĩa bạn gắn mình với sự kiện đó. Ta không thể thay đổi quá khứ, không thể xóa đi những điều đã xảy ra. Nhưng chắc chắn ta có thể dựng nên những suy nghĩ mới, niềm tin mới cho chính mình, những niềm tin về giá trị bản thân đúng đắn và xứng đáng: "Tôi trọn vẹn và đủ đầy", "Tôi xứng đáng ","Tôi là đủ, tôi có đủ", "Tôi có giá trị để cho đi", "Luôn có người yêu thương tôi"... Đây không phải là suy nghĩ tích cực hay nhìn đời màu hồng. Đây là sự thật. Khi bạn nhận ra giá trị bản thân, dù sự kiện gì xảy ra, dù ai đối xử ra sao, bạn không cần tổn thương, không cần chạnh lòng, không cần khó chịu.

Thứ hai, tự hỏi tại sao chuyện đó xảy ra? Hãy ngồi lại bình tĩnh, không mang những cảm xúc chủ quan của mình vào để xem sự thật là gì. Có thể sự việc xảy ra không kịch tính như bạn nghĩ đâu. Đôi khi ta mang màu sắc cảm xúc chủ quan của mình và cho rằng mọi thứ đều là vì mình, do mình, về phía mình, mọi mũi tên đều chĩa vào mình. Hầu hết không ai cố ý làm tổn thương ai cả. Có thể những kẻ thái nhân cách hoặc ái kỷ (narcissist) - những kẻ tâm thần rối loạn có thể cố tình làm người khác tổn thương. Nhưng hầu hết người bình thường, không ai sáng thức dậy nghĩ hôm nay phải làm gì để khiến ai đó đau lòng, tối gối tay nghĩ mai sẽ làm sao để khiến kẻ khác tổn thương. Lý do ai đó làm bạn tổn thương thì đơn giản và không có nhiều.

Một, người đó không biết điều đó khiến bạn phiền lòng, họ không cố tình. Vậy hãy nói cho họ biết bạn cảm thấy ra sao khi họ làm vậy. Hãy cho họ biết cách bạn muốn được đối xử .

Hai, người đó có vấn đề của họ, họ đem theo vấn đề của mình gây tổn thương những người xung quanh. Họ là con người còn mang nỗi đau, tức giận, sự sợ hãi và bất lực. Họ mới là người có vấn đề, bạn không có vấn đề gì cả. "Hurt people hurt people". Những người có những tổn thương chưa lành trút nỗi đau của mình lên người khác. Nhưng bạn không cần ở lại vòng tròn đó nữa. Ưu tiên hạnh phúc và sự thanh thản của bản thân. Giờ là lúc tìm những người cùng chữa lành, cùng yêu thương chứ không phải cùng dày vò nhau, cùng làm nhau bất hạnh.

Ba, những người có tâm hồn méo mó, vẹo vọ, mang sự hận thù, sợ hãi, sự tối tăm trong mình gieo rắc cho người khác. Để trở thành con người của họ bây giờ hẳn cuộc đời họ cũng đã bị xoắn vặn, bị giày vò. Như cây bonsai, sau nhiều lần bị uốn, cắt tỉa, buộc phải phát triển theo ý muốn người khác, chúng mãi bé xíu, vặn vẹo. Những gì họ gây ra cho bạn, dù tồi tệ đến đâu, cũng không thể thay đổi giá trị của bạn. Đó là điều quan trọng nhất. Và bạn biết không? Khi bạn nhận ra dù đã trải qua nỗi đau đến vậy, bạn vẫn tốt bụng, vẫn tử tế, bạn sẽ nhận thấy bản thân cao thượng và kiên cường đến nhường nào. Trong bóng tối, ta mới nhìn ra ánh sáng. Qua những bi ai, những sóng gió, ta nhận ra bản thân vẫn quý giá, đáng trân trọng, vẫn luôn trong trẻo và vẹn nguyên.

Thứ ba, hãy nhận ra đâu là sự thật. Bạn thấy đấy, cảm giác tổn thương xuất hiện vì ta nghĩ sự kiện liên quan đến ta, là vì ta, là tại ta. Nhưng khi bạn nhận ra lý do ai đó làm bạn đau hoàn toàn không liên quan gì đến bạn, bạn không cần thấy tệ hại, thấy đau đớn, thấy chạnh lòng nữa. Bạn vẫn luôn đáng yêu, luôn xứng đáng, luôn trọn vẹn đủ đầy từ khoảnh khắc bạn cất tiếng khóc đầu tiên cho đến hôm nay và mãi mai sau nữa. Khi bạn nhận ra sự thật của bản thân, bạn nhìn thấy vấn đề của người đối diện, bạn sẽ thấy cuộc sống đơn giản và nhẹ nhõm hơn nhiều.

Trong hành trình chữa lành, đôi lúc bạn vẫn gặp lại những vấn đề cũ, tổn thương cũ. Đôi lúc bạn cảm thấy như mình đi giật lùi. Nhưng bạn đang đi đúng hướng đó. Những gì bạn đang gặp lại lần nữa chỉ là một lần check-in, một lần hỏi thăm xem bạn cần chữa lành thêm ở đâu, còn gì cần giải quyết nốt. Nên cứ yên tâm, bạn vẫn làm tốt. Chỉ cần bạn nhận ra vấn đề là bạn đã đi đúng đường rồi đó.